Stilstand is vooruitgang

Deze week stond ik voor de afvalcontainer. Ik had nog wat verloren knikkers in mijn auto liggen waar bij de verhuizing mee gemorst was. Gek eigenlijk, dacht ik terwijl ik twintig porselein-, olie- en parelmoerknikkers weggooide. Vroeger had ik er een moord voor gedaan. Elke knikker had bloed, zweet en tranen gekost. Geld was niks, vergeleken bij die knikkers, twintig jaar geleden op het schoolplein. En nu gooi ik ze weg alsof het niks is.

Tijden veranderen, ook in het voetbal. Juist in het voetbal, waar tien jaar een eeuwigheid lijkt. Het voetbal uit de jaren 70 is niet meer te vergelijken met hoe het succesteam uit ’88 speelde. De verdedigers die eind jaren 90 op de velden stonden zouden waarschijnlijk niet meer wakker liggen van de spitsen uit de jaren 80. En wie de atleten vandaag de dag ziet moet concluderen dat alleen op basis van fitheid het niveau stukken hoger ligt dan 10 jaar geleden.

Maar met de ontwikkeling van de voetballers is ook de rol van een ander fenomeen extreem toegenomen. Geld. De echte vedettes in het voetbal halen zo’n twee ton per week binnen. Dat is 10 miljoen per jaar. Vooral in het buitenland lijkt de ontwikkeling een vlucht te hebben genomen. Voor de Nederlandse competitie is slechts een rol in de marge weggelegd omdat de goalgetters, potentiele topverdedigers en jonge talenten direct weggekaapt worden. Scouts van Liverpool, Chelsea en Real Madrid staan met blocnotes langs het veld bij de C-jeugd. Zowel nationaal als internationaal laat deze devaluatie van onze Nederlandse clubs zijn sporen na.

De enige kans voor een Nederlands team om Europees succesvol te zijn, is door een team op te bouwen. Ajax slaagde hierin in 1995. PSV kwam ver onder Guus Hiddink maar strandde op AC Milan. Incidenteel lukt het dus. Maar dan moet een team en een spelersgroep minstens drie jaar bij elkaar zijn. Iets dat de afgelopen jaren niet mogelijk was door het transfercircus. Maar volgens mij zijn tijden aan het veranderen. Het geld is op. Clubs staan onder verscherpt financieel toezicht en NAC moet zelfs beginnen op -1. En ook over de grens is het kommer en kwel. Barcelona en Real Madrid 400 miljoen euro in het rood. Het besef komt steeds meer dat het zo niet langer kan.

Dit weekend weer Studio Sport gekeken. Heerlijk, het eerste eredivisieweekend van dit jaar zit er weer op. Maar zo voelde het niet. Ik had meer het idee dat ik naar een verlengstuk van vorig seizoen keek. De helft van de teams trad aan met dezelfde basiself als vorig seizoen. Maar in het geval van de Nederlandse Eredivisie betekent stilstand vooruitgang. Spelers zijn aan elkaar gewend, weten wat ze moeten doen in verschillende situaties, en zodoende kunnen patronen erin geslepen worden. Er kan worden gewerkt aan tactiek. Buitenlanders hebben aan Nederland kunnen wennen en kunnen dit jaar laten zien wat ze in huis hebben.

Kortom, er kan gebouwd worden. En dat betekent dat er progressie gemaakt kan worden. Dit jaar en volgend jaar zal dat in Europa zijn vruchten moeten afwerpen. Na de gemiste kans op het WK moet Nederland op een ander vlak de schade maar inhalen. Bloed, zweet en tranen in combinatie met een team waaraan gewerkt is, waar een tactiek en een visie achter zit. Finale Champions League zal wat veel gevraagd zijn maar wat als de topploegen van Nederland hun basiself drie jaar bij elkaar houden? Concreet: wat als het Ajax van 2005 drie jaar samen was gebleven? Oordeel zelf na de basiself uit die tijd: Stekelenburg; Maxwell, Heitinga, Vermaelen, Nigel de Jong; Emanuelson, Sneijder, Maduro; van der Vaart, Huntelaar, Babel.

Tijden veranderen, en stilstand is vooruitgang.